BẢN
CHẤT CỦA ETHEREUM (ETH)

Ethereum (viết
tắt là Ether hoặc ETH) là một loại “luật” mới.
Ad
sẽ giải thích cho bạn hiểu hơn.
Luật
truyền thống đó là một dạng thỏa thuận giữa người dân và giới cầm quyền về cách
mà con người nên cư xử với nhau. Cũng có những hợp đồng pháp lý giữa các cá nhân
với nhau. Những hợp đồng này là một dạng luật dân sự áp dụng cho những người
trong cuộc. Cả 2 loại thỏa thuận này được tuân thủ theo hệ thống pháp luật của
chính phủ.
Ví
dụ, nếu bạn vay ai đó tiền nhưng không trả, bạn có thể bị họ kiện ra tòa. Trong
thực tế thì vấn đề này rất hỗn độn và khó đoán định trước. Các vụ kiện cáo cần
những luật sư tốn kém để tranh cãi về luật, và có khi kéo dài hàng năm giời và
thậm chí nếu bạn có thắng, thì việc thu hồi nợ cũng cũng là vấn đề không đơn
giản.
Bạn
đã viết những điều khoản của giấy vay nợ đó như là một hợp đồng. Tuy nhiên,
những người làm luật và những người soạn hợp đồng đối diện với một thách thức
đặc biệt. Lý tưởng mà nói thì sẽ không bao giờ có bất kỳ sự mập mờ gì về ý nghĩa
của bản thỏa thuận. Nhưng luật được viết bằng chữ, và chữ thì lại có thuộc tính
tương đối cố hữu của nó.
Bởi
vậy điều này chính là vấn đề lớn đối với luật truyền thống. Sự thỏa thuận mang
tính không rõ ràng. Vì vậy khó mà có thể thi hành.
Ethereum giải
quyết cả hai vấn đề này bằng cách gắn kết 2 thành phần đặc biệt: tiền số và ngôn
ngữ lập trình hoàn thiện. Hãy cùng xem cả 2 yếu tố này.

Ethereum
bao gồm một đồng tiền số được gọi là Ether. Ether có rất nhiều điểm chung với
đồng tiền số lừng danh Bitcoin. Cả hai đều hoàn toàn được lưu trữ số hóa về mặt
giá trị và phương thức giao dịch mà không thể bị giả mạo. Cả hai đều được vận
hành mà không ai có thể thay đổi được nguồn cung tiền. Giống như email, chúng có
thể được trao đổi quanh thế giới, và quan trọng hơn là chúng giống như tiền mặt.
Ngày nay, chúng có giá trị bởi người sử dụng kỳ vọng chúng có giá trị trong
tương lai, và bởi vì chúng có thể làm được những điều mà tiền truyền thống không
thể làm được.
Nửa
kia của Ethereum là một ngôn ngữ lập trình hoàn thiện, đôi khi được gọi là
EtherScript. Ngôn ngữ lập trình là cách con người giao tiếp với máy tính, nói
cho máy tính biết cần làm gì. Máy tính không thể đoán định được điều mà con
người thực sự muốn, bởi vậy những chỉ dẫn được viết ra bằng bất kỳ ngôn ngữ lập
trình nào cũng đều cần sự chính xác. Không có sự mập mờ về cách mà máy tính sẽ
chạy một chương trình nào đó. Trong cùng điều kiện, máy sẽ luôn luôn cho ra cùng
kết quả. Đặc điểm này vô cùng hữu ích trong hợp đồng pháp lý và luật pháp của
con người. Và quả thực, chúng ta có thể làm như vậy, bằng cách viết những thỏa
thuận bằng EtherScript.
Vậy
nên Ethereum vừa là tiền số, vừa là ngôn ngữ lập trình. Nhưng sự kết hợp giữa 2
thành phần này tạo nên một sự đặc biệt.
Bởi
vì hầu hết thỏa thuận có liên quan tới giá trị kinh tế, hay các hệ quả mang tính
kinh tế, nên chúng ta có thể thực hiện toàn bộ các hạng mục luật công hay dân sự
bằng Ethereum. Một thỏa thuận bao hàm cả việc trao đổi giá trị có thể được xác
định một cách chính xác và được thực thi một cách tự động với cùng kịch
bản.
Hãy
cùng xem một ví dụ. Bạn đã xây dựng một website và một ai đó muốn mua nó với giá
5000$ nhưng họ chỉ có thể trả trong tháng 3. Theo cách truyền thống, bạn chuyển
quyền quản lý website và ký những gì đã được thỏa thuận trên giấy tờ. Tới tháng
3, có gì đó không ổn. Bạn cứ đinh ninh trong bản hợp đồng là tháng 3 “này” nhưng
họ thì khẳng định là ý của họ là tháng 3 “tới”. Và điều đó có thể dẫn tới vụ
kiện tụng về ý nghĩa của “tháng 3”.
Với
Ethereum, bạn có thể xác định sự thỏa thuận theo dạng EtherScript mà cả máy và
người đều có thể đọc được. Nó trông giống như thế này:
Việc
đọc thỏa thuận theo cách như thế này cần thời gian để làm quen, nhưng không lâu
hơn với việc các luật sư tạo những bản hợp đồng ngày nay. Cách thức điền vào ô
trống có lẽ dễ dàng với những người sử dụng phổ thông. Ethereum loại
bỏ những sự mập mờ như “tôi nghĩ, bạn nghĩ” và bỏ tất cả những gì không chắc
chắn. Kịch bản vừa xác định và thi hành giao kèo này.
Đây
thực sự là một bản hợp đồng bất khả xâm phạm, và đầy sức mạnh.

Một
ví dụ khác, các tổ chức được thành lập dưới luật truyền thống có thể được hình
thành bằng Ethereum. Một tập đoàn thường có các điều khoản sáp nhập – một thỏa
thuận pháp lý xác định quyền biểu quyết của người sở hữu, quyền lực và giới hạn
của CEO…Điều này có thể được xác định bằng EtherScript như là CEO được chọn bởi
2/3 phiếu bầu của người sở hữu và CEO đó có thể được phép sử dụng vốn tới mức
giới hạn mà không có sự chấp thuận của phần lớn người sở hữu.
Ban
đầu, luật Ethereum sẽ tìm ra cách tự nhiên để phù hợp các thỏa thuận mà ở đó các
khoản giá trị đều là số hóa. Bản thân việc kiểm soát Ether và tài sản số khác
như website, phần mềm, nội dung số, lưu trữ đám mây, có thể được thực hiện một
cách trực tiếp. Nhưng giờ đây điều này có thể lan sang “thế giới thực”. Ví dụ,
xe trong tương lai có thể có bộ phận đánh lửa đáp ứng với khóa số. Nếu
EtherScript ban hành giao kèo bị vi phạm, chiếc xe sẽ không thể khởi
động.
Trong
một thế giới nơi mà luật công và tư có thể được giám sát và thi hành một cách
hoàn hảo là điều có thể xảy ra. Bạn có thể tưởng tượng một thành phố mà tất cả
mọi luật pháp địa phương đều sử dụng EtherScript. Những luật và điều chỉnh mới
chỉ có thể được thực hiện bằng hệ thống biểu quyết được định nghĩa bởi thị trấn
Charter, cũng được viết bằng EtherScript. Những cư dân ở đó có thể chắc chắn về
cách sống và làm việc theo luật mà họ đã lựa chọn.
Thậm
chí bạn cũng có thể tưởng tượng về một quốc gia không chỉ bởi địa lý mà còn là
những luật lệ và lợi ích của công dân. Hình dung rằng tương lai có thể thích
nghi với quốc gia “ảo” để phù hợp với người dân của quốc gia đó
nhất.
Khi
nhìn nhận từ tương lai, hệ thống pháp lý đương thời ngày nay có vẻ như trở nên
cổ lỗ sỹ. Chúng ta có những như viện luật – những tòa nhà chất đầy chữ mà không
ai đọc và những ý nghĩa của chúng không rõ ràng, thậm chí với cả tòa án những
người thực thi luật một cách chuyên quyền, độc đoán. Những hợp đồng cá nhân của
chúng ta dường như chỉ là những lời hứa hẹn mơ hồ.
Ethereum cung
cấp cho chúng ta một giải pháp thay thế. Một loại luật mới!



Trong khi cả hai
Bitcoin và Ethereum được cung cấp bởi các nguyên tắc của sổ phân phối và mật mã,
hai đồng tiền khác nhau ở nhiều cách thức kỹ thuật. Ví dụ, các ngôn ngữ lập
trình được sử dụng bởi Ethereum được Turning complete trong khi Bitcoin dựa trên
ngôn ngữ stack. Những khác biệt khác bao gồm thời gian khối (giao dịch Ethereum
được xác nhận trong vài giây so với Bitcoin là vài phút) và Ethereum sử dụng
ethash còn Bitcoin sử dụng secure hash algorithm, SHA-256).





